W związku z tym, że trwa „niebieski miesiąc”, postanowiłam na blogu stworzyć cykl wpisów poświęconych autyzmowi oraz zespołowi Aspergera. Mam nadzieję, że będzie pomocny rodzicom i nauczycielom. Do współpracy zaprosiłam osobę, która w tym temacie „siedzi” od dawna i zechciała podzielić się swoją wiedzą oraz doświadczeniem. Jeśli zastanawiasz się, czym jest autyzm lub zespół Aspergera, to zapraszam Cię do lektury wpisu wprowadzającego.

Na pewno każdy z nas słyszał o nim nie raz, jednak wciąż wiemy na ten temat niezbyt wiele. Autyzm to zaburzenie neurorozwojowe, które charakteryzują nieprawidłowości w trzech obszarach: zakłócenia w przebiegu interakcji społecznych, deficyty zdolności do komunikowania się, a także ograniczone, powtarzalne wzorce aktywności, zachowania i zainteresowań.

Autyzm

Autyzmu nie można zdiagnozować poprzez tomografię komputerową, EEG czy badania krwi. Z powodu braku odpowiednich specjalistów diagnoza często jest odwlekana nawet o kilka lat. Brakuje wiedzy o grupach ryzyka, które powinny być objęte monitorowaniem rozwoju. W całym kraju takich osób jest co najmniej 30 tysięcy, a co dziesiąta ma szansę na całkowite wyleczenie. Objawy natomiast można zaobserwować już u dwuletniego dziecka:

  • unika ono kontaktu wzrokowego,
  • nie wodzi wzrokiem za przedmiotami, które pokazują mu bliscy podczas zabawy,
  • jest nadwrażliwe na dotyk i odgłosy, które docierają do niego z otoczenia,
  • bardzo często odpycha swoich bliskich i ucieka.
  • ponadto dziecko próbuje mówić albo nie mówi wcale, co znacznie utrudnia z nim komunikację,
  • nie potrafi przez to wyartykułować swoich potrzeb lub tego, co mu dolega.

 

Zespół Aspergera

Lżejszą odmianą autyzmu jest zespół Aspergera. W przeciwieństwie do osób z autyzmem, osobom z zespołem Aspergera, pomimo swojej egocentryczności, łatwiej odnaleźć się w społeczeństwie, ponieważ :

  • potrafią rozpocząć rozmowę na wybrany przez siebie temat nie zwracając uwagi na różnicę wieku, pozycję społeczną, które dzielą je ze swoimi rozmówcami
  • nie przywiązują uwagi do przyjętych zasad grzeczności, przez co nie mają świadomości, że ich zachowanie może zostać odebrane jako niegrzeczne,
  • osoby z zespołem Aspergera często obdarzone są niezwykłym umysłem, który pomaga im w osiąganiu sukcesów i postrzegania ich jako geniuszy.

Życie i praca z osobami przejawiającymi zachowania związane ze spektrum autyzmu są możliwe. Niewątpliwie trzeba wykazywać się cierpliwością i wyrozumiałością.W poszerzaniu na temat wiedzy pomagają spotkania organizowane przez stowarzyszenia i fundacje na rzecz osób z autyzmem i zaburzeniami pokrewnymi w całej Polsce, badania, warsztaty i literatura.

Pomocna literatura

Miejsca w sieci:
Książki:
  • Frith U., Autyzm. Wyjaśnienie tajemnicy, przeł. M. Hernik, G. Krajewski, Gdańsk 2008.
  • Jędrzejewska-Wrobel R., Kosmita, Bielsko-Biała 2008.
  • Kasprzyk A., Kominek A., Światu potrzeba umysłów różnego rodzaju. Opowieści o ludziach z autyzmem, Krakow 2014.
  • Kominek A., Rain Man w codziennej komunikacji, Krakow 2013.
  • Pisula E., Autyzm u dzieci, diagnoza, klasyfikacja, etiologia, Warszawa 2002.
  • Pisula E., Autyzm. Przyczyny, symptomy, terapia, Gdańsk 2012.
  • Pisula E., Autyzm. Od badań mózgu do praktyki psychologicznej, Gdańsk 2012.

 

 

Wpis ten powstał dzięki uprzejmości Aleksandry Kasprzyk, autorki bloga Ola ma bloga. To ona opracowała go oraz napisała. Poznajcie zatem Olę 🙂

Aleksaczym jest autyzm a grupa Aspergerandra Kasprzyk – absolwentka filologii polskiej ze specjalnością redakcyjno-wydawniczą na Uniwersytecie Jana Kochanowskiego w Kielcach. Obecnie kontynuuje naukę na drugim roku drugiego stopnia filologii polskiej ze specjalnością menedżer kultury, pisze pracę magisterską pod opieką dr. hab. prof. UJK Andrzeja Kominka poświęconą metonimii. Jest członkinią Stowarzyszenia „Otwórzmy Świat” na Rzecz Osób z Autyzmem i Zaburzeniami Pokrewnymi, gdzie w latach 2013-2015 zdobywała doświadczenie jako wolontariusz i asystent ds. promocji i public relations. Pracowała przy organizowaniu konkursu ogólnopolskiego na opowieść o ludziach z autyzmem. Efektem tego projektu była publikacja prac w antologii, której była współredaktorem (Światu potrzeba umysłów różnego rodzaju. Opowieści o ludziach z autyzmem, red. A. Kominek, A. Kasprzyk, Kraków 2014: Wyd. Libron). Interesuje się językoznawstwem kognitywnym (metafora, metonimia), psycholingwistyką, komunikacją osób ze spektrum autyzmu oraz nauczaniem języka polskiego jako obcego.

Ukazały się jej pierwsze publikacje naukowe:

1. Kasprzyk A., Kominek A., Ocalić od zapomnienia…, czyli o metonimicznym modelu pamięci o innych osobach – na podstawie „Ostatniego rozdania” Wiesława Myśliwskiego, „Studia Filologiczne UJK”, T. 28 (2015), Kielce 2015: Wyd. IFP UJK, s. 93-106.,

2. (Nie)empatyczny przyjaciel Asperger… czyli brak inteligencji emocjonalnej w komunikacji językowej u osób z zespołem Aspergera, [w:] Aspi-racje. Naukowy obraz osób z zespołem Aspergera w aspekcie kulturowym, terapeutycznym i komunikacyjnym, red. A. Kominek, Kielce 2016,

3.  Metonimia „TWARZ ZA OSOBĘ” w kontekście językowo-kulturowym, [w:] Różnorodne aspekty komunikacji, red. A. Rosińska-Mamej, J. Senderska (w druku).