Opis cyklu lekcji:

Cykl lekcji przeznaczony jest do realizacji w klasie VII, podczas wprowadzania informacji dotyczących rodzajów oraz gatunków literackich. Ma on na celu: przybliżenie uczniom rozwoju gatunku pamiętnikarskiego oraz gatunków mu pokrewnych, takich jak: kronika, dziennik, blog czy wideoblog. W ramach cyklu lekcji uczniowie odwołują się do znanych im informacji (zdobytych we wcześniejszych klasach), dzięki czemu utrwalają oraz pogłębiają swoją wiedzę a także kształtują umiejętności zarówno z zakresu pracy z tekstami kultury, jak i kompetencjami związanymi ze samokształceniem.

Liczba jednostek lekcyjnych: 4.

Wprowadzenie

W związku z tym, że obecnie młodzież chętniej sięga po wideoblogi, niż blogi (stylizowane na pamiętniki) warto rozpocząć cykl lekcji od formy, która jest im bliższa. Proponuję na początek przyjrzenie się temu, czym jest wideoblog (vlog),  aby następnie poprzez analizę uczniowie mogli sformułować cechy charakterystyczne tego gatunku. Warto w tym miejscu zaznaczyć, że vlog obecnie jest jedną z najbardziej popularnych kategorii filmów w serwisie YouTube. Wiąże się to z samą formą, która jest niezwykle atrakcyjna dla odbiorcy. Zanim jeszcze powstał film w ogóle, ludzie sięgali po literaturę, by móc podglądać cudze życie, ten sam chwyt wykorzystuje film fabularny oraz wideoblogi. Jest jednak znacząca różnica między tymi formami przekazu, otóż zarówno film jak i literatura posługują się fikcją, odbiorcy są tego świadomi. Inaczej sprawa wygląda z wideoblogami, których główną cechą jest pokazywanie autentycznego życia autora, a widzowie są przekonani o tym, że to, co widzą dzieje się w czasie rzeczywistym, jest realne, niefikcyjne. Oczywiście można byłoby się spierać o to, w jakim stopniu twórcy pokazują swoje prawdziwe życie, a na ile jest to wyreżyserowane.

Rodzaje vlogów

Wśród materiałów wideo udostępnianych w serwisie YouTube możemy wyróżnić kilka rodzajów vlogów. Dla niektórych twórców wideoblog to jedyna forma działalności, jaką upowszechniają zaobserwować na własnym kanale. Dla innych nagrywających vlogi stanowią tylko pewnego rodzaju dodatek do treści, jakie publikują. Dla przykładu[1]: kanałem, dla którego wideoblogi są głównym contentem[2]  jest profil Krzysztofa Gonciarza, gdzie autor od ponad roku codziennie (z niewielkimi wyjątkami) publikuje vlogi z życia w Japonii bądź ze swych podróży. Czasem na profilu twórcy pojawiają się również innego rodzaju filmy, głównie tak zwane „filmy sponsorowane”[3], te z kolei mogą również stanowić świetny materiał na lekcję poświęconą perswazji, manipulacji czy reklamie, ponieważ wideo sponsorowane przybiera bardzo różną formę, warto więc uczulić uczniów na tego typu treści. Wracając jednak do rodzajów vlogów – doskonałym przykładem kanału tematycznego, uzupełnianego o vlogi, jest „Po cudzemu”. Autorka, Arlena Witt, tworzy mini lekcje poświęcone zagadnieniom z obszaru nauki języka angielskiego, swoje wypowiedzi merytoryczne wzbogaca o konkretne przykłady ze świata popkultury (to, co widzom jest bliskie). Dopiero kilka miesięcy temu Arlena Witt zaczęła wprowadzać urozmaicenie w postaci kilkuminutowych vlogów, zdających relację z tego, co się u niej działo w ostatnim czasie.

Wideovlogi możemy również podzielić na kategorie ze względu na technikę wykonania oraz praktykę twórczą. Niektórzy twórcy, dla oddania autentyczności, nagrywają vlogi telefonami komórkowymi bądź aparatami cyfrowymi. Inni, tacy jak np. wspomniany wcześniej Krzysztof Gonciarz, w głównej mierze używają profesjonalnych narzędzi, co też przekłada się na jakość filmów – nie przypominają one amatorskich wiedeoblogów, a raczej dobrze przemyślane produkcje. Niektórzy nagrywają bardzo spontanicznie, pokazując to, co w danym momencie uważają za istotne, inni planują, kiedy będą nagrywać i co będą przedstawiać. Wielu twórców oprócz „pogadanki” do kamery, w której relacjonują, co dzieje w ich życiu, wzbogaca filmy o „artystyczne” ujęcia, np. krajobrazów, zabawnych sytuacji, itp.

Jak widać bogactwo wideoblogów jest ogromne i tylko od nas, nauczycieli zależy, co i w jakim celu wykorzystamy. Nim przejdę do moich propozycji, wskażę najpierw, jakie standardy nowej podstawy programowej może realizować sugerowany przeze mnie cykl lekcji, a także jakim celom kształcenia powinien służyć.

Standardy z podstawy programowej

STANDARDY DLA KLAS IV-VI
I.1.7) Uczeń opowiada o wydarzeniach fabuły oraz ustala kolejność i dostrzega ich wzajemną zależność;

I.1.10) Uczeń rozróżnia narrację pierwszoosobową i trzecioosobową oraz wskazuje ich funkcje w utworze;

I.1.12) Uczeń określa tematykę oraz problematykę utworu;

I. 1.14) Uczeń nazywa wrażenia, jakie wzbudza w nim czytany tekst;

I.1.17) Uczeń przedstawia swoje odczytanie utworu i je uzasadnia;

I.1.18) Uczeń wykorzystuje w omawianiu sensów tekstów literackich elementy wiedzy o twórcy, kulturze, otaczającym świecie;

I.1.19) Uczeń wyraża własny sąd o postaciach i zdarzeniach;

I.1.20) Uczeń wskazuje wartości w utworze (…) ;

I. 2.6) Uczeń odróżnia informacje o faktach od opinii;

I.2.11) Uczeń odnosi treści tekstów kultury do własnego doświadczenia;

III.1.3) Uczeń tworzy logiczną i uporządkowaną wypowiedź, stosując odpowiednią do danej formy gatunkowej kompozycję i układ graficzny, rozumie rolę akapitów w tworzeniu całości myślowej wypowiedzi;

IV. 5) Uczeń korzysta ze słowników ogólnych języka polskiego, także specjalnych, oraz słownika terminów literackich.

STANDARDY DLA KLAS VII-VIII
I.1.1) Uczeń rozpoznaje rodzaje literackie: epika, liryka, dramat; wymienia cechy charakterystyczne dla poszczególnych rodzajów i  przypisuje utwór literacki do właściwego rodzaju literackiego;

I.1.2) Uczeń rozróżnia gatunki epiki (…), w tym: pamiętnik (…) – wymienia ich podstawowe cechy;

I.1.8) Uczeń określa wartości estetyczne poznawanych tekstów literackich;

I.1.9) Uczeń wykorzystuje w interpretacji utworów literackich odwołania do wartości uniwersalnych związane z postawami społecznymi, narodowymi, religijnymi, etycznymi i dokonuje ich hierarchizacji;

Cele cyklu lekcji:

ZNA/WIE ROZUMIE POTRAFI
a)     Czym jest rodzaj literacki

b)     Czym jest gatunek literacki

c)     Kluczowe cechy i składniki wideobloga

d)     Kluczowe cechy i składniki bloga

e)     Kluczowe cechy i składniki pamiętnika

f)      Kluczowe cechy i składniki dziennika

 

a)     Różnice między rodzajem a gatunkiem literackim

b)     W jakim celu tworzono i tworzy się pamiętniki

c)     W jakim celu powstają blogi

d)     W jakim celu powstają wideoblogi

a)     Wymienić gatunki epickie (nowela, opowiadanie, powieść, baśń, mit, legenda, epopeja, bajka, przypowieść)

b)     Odnaleźć w odpowiednim słowniku następujące hasła: rodzaj literacki, gatunek literacki, dziennik, pamiętnik, (nowela, opowiadanie, powieść, baśń, mit, legenda, epopeja, bajka, przypowieść

c)     Stworzyć samodzielną wypowiedź w danym gatunku: pamiętnikarskim, dzienniku, blogu, wideoblogu

d)     Rozróżnić podane gatunki

e)     Wskazać elementy poszczególnych gatunków

f)      Wskazać podobieństwa oraz różnice poszczególnych gatunków

g)     Stworzyć samodzielnie notatkę cornellowską

Jeśli chcesz pobrać scenariusz cyklu lekcji, kliknij w odpowiedni obrazek. Nie zapomnij o pobraniu załączników do scenariusza! W tym pliku znajdziesz: propozycje wzorów notatek, karty pracy, gotowe szablony.

[1] Mimo że YouTube jest serwisem międzynarodowym, będę się posługiwać przykładami polskich twórców.

[2] Treść.

[3] Materiał zawierający widoczne lokowanie produktu.

 


Jeśli skorzystasz, z któregoś z zaproponowanych przeze mnie pomysłów, koniecznie podziel się efektami, pisząc na adres: kontakt@edukacjazpasja.pl

Życzę owocnych lekcji!

Samanta